Οι επιθέσεις των δυνάμεων της Δαμασκού, του «μεταμελημένου» πρώην τζιχαντιστή και ανθρώπου της Αγκυρας, «προέδρου» της Συρίας, Αλ Σαράα, κατά της επαρχίας, Αλ Χασάκα, στην βορειοανατολική Συρία, εξυπηρετεί δύο στόχους: Αφενός την εκκαθάριση μιας περιοχής που βρίσκεται στα σύνορα με την Τουρκία από Κούρδους, τους οποίους η Αγκυρα θεωρεί «αγκάθι». Αφετέρου, να ελέγξει τις φυλακές, στις οποίες οι Κούρδοι, με τη συναίνεση Δύσης και Ανατολής, κρατούν κατά εκτιμήσεις 9.000 μέλη και στελέχη του ISIS και πολλές οικογένειές τους.
Εκτός της εξυπηρέτησης των γεωπολιτικών συμφερόντων της Τουρκίας, εύλογα γεννάται το ερώτημα εάν οι μέχρι πρότινος τζιχαντιστές, οι οποίοι έχουν αποκτήσει την εξουσία στη Δαμασκό, θα συνεχίσουν να κρατούν τους «μακελάρηδες» του ISIS στις φυλακές, ή με κάποιον εύσχημο τρόπο θα τους απελευθερώσουν ή θα τους αφήσουν να … αποδράσουν (!). Με όποιους σοβαρούς κινδύνους συνεπάγεται κάτι τέτοιο για τη Μ. Ανατολή και γενικότερα για τον κόσμο.
Ως γνωστόν, η νυν ηγεσία της Δαμασκού και ο Αλ Σαράα, όπως ο ίδιος έχει παραδεχτεί, ήταν πρώην σκληροί ή «μετριοπαθείς» τζιχαντιστές, που στη συνέχεια πολλοί από αυτούς πέρασαν στη «δούλεψη» της Τουρκίας. Ολοι αυτοί, βέβαια, παρ’ ότι βρίσκονταν στις μαύρες λίστες των τρομοκρατών της Δύσης, «ξεπλύθηκαν» με τις ευχές των ΗΠΑ και της ΕΕ, καθώς και τις μαζικές επισκέψεις στη Δαμασκό της ευρωπαϊκής ηγεσίας και υπουργών Εξωτερικών των κρατών – μελών, μεταξύ αυτών και της Ελλάδας.

Πηγή: syria.liveuamap.com
Δραπετεύουν
Ηδη, όπως παραδέχτηκε το υπουργείο Εσωτερικών της Συρίας, 120 μέλη του Ισλαμικού Κράτους δραπέτευσαν χθες από φυλακή στη βορειοανατολική Συρία, εν μέσω συγκρούσεων μεταξύ των κυβερνητικών δυνάμεων και των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων (SDF) των Κούρδων, οι οποίες φυλάνε τις εγκαταστάσεις κράτησης. Η Δαμασκός ισχυρίζεται ότι συνελήφθησαν 81 από τους δραπέτες, αλλά ελάχιστη αξία έχουν οι διαβεβαιώσεις που δίδουν πρώην τζιχαντιστές για τους … πρώην συναγωνιστές τους.
Οι Κούρδοι, οι Αραβες μουσουλμάνοι και χριστιανοί που ήταν ενταγμένοι στις SDF και πολέμησαν τον ISIS στη Συρία, ελέγχουν περισσότερες από 12 φυλακές στη βορειοανατολική Συρία, όπου κρατούνται 9.000 μέλη του ISIS. Πολλοί από αυτούς, όπως είναι γνωστό, κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου στη Συρία, έσπειραν τον τρόμο, με μαζικές εκτελέσεις και αποκεφαλισμούς. Ειδικότερα στην επαρχία Χασάκα, με κουρδικό και σημαντικό χριστιανικό πληθυσμό, προέβησαν σε πογκρόμ.
Στρατηγικής σημασίας
Οπως είναι αναμενόμενο, η συνεχιζόμενη επίθεση του «κυβερνητικού» στρατού του Αλ Σαράα κατά του SDF, έχει προκαλέσει διεθνή ανησυχία για το τι θα συμβεί με τους φυλακισμένους τζιχαντιστές.
Ωστόσο, η επαρχία Χασάκα, όπως επισημαίνει το Sky News Arabia, δεν είναι μια απλή επαρχία της βορειοανατολικής Συρίας. Είναι ένας κόμβος όπου συναντώνται ζητήματα τρομοκρατίας, εθνοτικής ισορροπίας, διεθνούς ασφάλειας και ανθρωπιστικής κρίσης. Οποιαδήποτε αποσταθεροποίηση εκεί δεν θα περιοριστεί στα σύνορα της Συρίας, αλλά ενδέχεται να έχει άμεσες επιπτώσεις σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή και πέραν αυτής.
Η συγκεκριμένη επαρχία, συνεχίζει το δημοσίευμα, βρίσκεται εκ νέου στο επίκεντρο της περιφερειακής και διεθνούς προσοχής, όχι μόνο λόγω της γεωγραφικής του θέσης και της σύνθετης δημογραφικής του εικόνας, αλλά κυρίως επειδή εκεί κρατούνται χιλιάδες μέλη και υποστηρικτές του ISIS. Πρόκειται, δηλαδή, για ένα από τα πλέον ευαίσθητα και επικίνδυνα ζητήματα ασφαλείας της συριακής κρίσης.

Ταυτόχρονα, υπογραμμίζει πως συνορεύει άμεσα με την Τουρκία και το Ιράκ, γεγονός που τη καθιστά κόμβο διασταύρωσης ανοικτών μετώπων, ασφαλείας, στρατιωτικών επιχειρήσεων και διεθνών παρεμβάσεων. Η στρατηγική της σημασία υπερβαίνει κατά πολύ τα τοπικά δεδομένα και συνδέεται άμεσα με τη σταθερότητα ολόκληρης της βορειοανατολικής Συρίας.
Επιπλέον, η επαρχία χαρακτηρίζεται από έντονη δημογραφική ποικιλομορφία. Άραβες, Κούρδοι και Ασσύριοι Σύριοι συνυπάρχουν σε πόλεις και αγροτικές περιοχές, συχνά με γεωγραφική επικάλυψη και ιστορικές εντάσεις. Η πολυπλοκότητα αυτή καθιστά κάθε πολιτική ή στρατιωτική κίνηση ιδιαίτερα ευαίσθητη, καθώς μπορεί εύκολα να πυροδοτήσει αλυσιδωτές αντιδράσεις σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο.
Οι φυλακές για τον ISIS
Κατά το Sky News Arabia, όμως, το πιο επικίνδυνο θέμα είναι η ύπαρξη μεγάλων εγκαταστάσεων με χιλιάδες κρατουμένους του ISIS. Ετσι, οποιαδήποτε κλιμάκωση της αντιπαράθεσης στην περιοχή, προκαλεί διεθνή ανησυχία.
–Η φυλακή Γκουαϊράν βρίσκεται εντός της πόλης Αλ-Χασάκα, στη συνοικία Γκουαϊράν, και θεωρείται μία από τις μεγαλύτερες και σημαντικότερες εγκαταστάσεις κράτησης μελών του ISIS στη Συρία. Σύμφωνα με εκτιμήσεις των τελευταίων ετών, έχει χιλιάδες κρατουμένους.
Η φυλακή αυτή έχει ήδη αποτελέσει στόχο μεγάλης κλίμακας επίθεσης του ISIS, το 2022. Γεγονός που είχε επαναφέρει με δραματικό τρόπο τους φόβους μαζικής απόδρασης, με απρόβλεπτες συνέπειες για τη Συρία και την ευρύτερη περιοχή.

-Πέραν της Γκουαϊράν, κέντρα κράτησης είναι διάσπαρτα σε όλην επαρχία, ιδίως στην περιοχή Αλ-Σαντάντι, στα νότια. Δεν πρόκειται για επίσημα χαρακτηρισμένες φυλακές, αλλά για χώρους κράτησης υψηλού κινδύνου ή προσωρινής φύλαξης υπόπτων.
Η εγγύτητα αυτών των εγκαταστάσεων με ανοικτές εκτάσεις της ερήμου αυξάνει δραματικά τους κινδύνους σε περίπτωση κενού ασφαλείας, γεγονός που καθιστά οποιαδήποτε ευρείας κλίμακας στρατιωτική επιχείρηση στη Χασάκα αντικείμενο διεθνούς ανησυχίας, υπό τον φόβο επανάληψης σεναρίων μαζικής διαφυγής ή ανασύνταξης πυρήνων του ISIS.
–Ο καταυλισμός Αλ-Χολ αποτελεί ένα εξίσου σοβαρό ζήτημα. Εκεί βρίσκονται δεκάδες χιλιάδες γυναίκες και παιδιά από οικογένειες που συνδέονται με το ISIS. Αν και δεν πρόκειται για φυλακή, διεθνείς οργανισμοί τον χαρακτηρίζουν ως έναν από τους πιο επικίνδυνους καταυλισμούς παγκοσμίως, λόγω των δυνατοτήτων ριζοσπαστικοποίησης, στρατολόγησης και ιδεολογικής αναπαραγωγής της οργάνωσης. Εκτιμάται ότι στο στρατόπεδο Aλ-Χολ υπάρχουν άνω των 24.000 ανθρώπων – συμπεριλαμβανομένων 6.200 αλλοδαπών – από οικογένειες μελών και στελεχών του ISIS.
Τραμπ – Αλ Σαράα
Η ιστοσελίδα Al-Monitor, επικαλούμενη ενημερωμένες πηγές, ανέφερε ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ζήτησε, σε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Σύρο πρόεδρο, Άχμεντ αλ-Σαράα, τον τερματισμό των συγκρούσεων με τους Κούρδους και την αποφυγή της εισόδου στρατευμάτων στη Χασάκα, καθώς ο συριακός στρατός προωθείτο προς περιοχές που ελέγχονται από τις Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις (SDF).
Η συριακή προεδρία ανέφερε ότι οι δύο ηγέτες συμφώνησαν στη συνέχιση της συνεργασίας τους για την καταπολέμηση του ISIS και την εξουδετέρωση των εναπομεινάντων απειλών του.
Η προδοσία
- Η προδοσία των Αμερικανών, των Βρετανών και Γάλλων έναντι των Κούρδων της Συρίας. της μόνης δύναμης που πολέμησε ηρωϊκά και αποτελεσματικά εναντίον του ISIS ήταν μάλλον προδιαγεγραμμένη.
- Ένας πρώην ανώτατος αξιωματούχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, ο Τζόναθαν Κόεν, είχε περιγράψει ήδη από το 2017 την πολιτική των ΗΠΑ απέναντι στις SDF, λέγοντας ότι οι σχέσεις ήταν «προσωρινές, συναλλακτικές και τακτικές», κατά τη διάρκεια πάνελ στο Middle East Institute στην Ουάσινγκτον. Διαδοχικές αμερικανικές κυβερνήσεις είχαν συστηματικά αποφύγει να καλλιεργήσουν πολιτικούς δεσμούς με τις SDF, αντιμετωπίζοντάς τες σε μεγάλο βαθμό ως έναν “συνέταιρο” ασφαλείας.
- Ο Τραμπ έχει πεισθεί ότι ο Ερντογάν ήταν ο βασικός παράγοντας για την ευόδωση του σχεδίου για την Γάζα, της μοναδικής “ειρηνευτικής επιτυχίας” του Αμερικανού προέδρου. Ως αντάλλαγμα είναι έτοιμος να παραδώσει τη Συρία στην επιρροή της Αγκυρας. Ουσιαστικά ο Ερντογάν θυσίασε την Χαμάς και την παλαιστινιακή αντίσταση για να σβήσει την Ροτζάβα.
- Ένας ακόμη παράγοντας είναι η συμφωνία της 6ης Ιανουαρίου μεταξύ Συρίας και Ισραήλ, η οποία επιτεύχθηκε στο Παρίσι με τη μεσολάβηση των ΗΠΑ. Η συμφωνία φαίνεται να έπεισε το Ισραήλ να μετριάσει τη ρητορική του υπέρ της αυτονομίας των Δρούζων και των Κούρδων, καθώς και τις επανειλημμένες στρατιωτικές του επιθέσεις εναντίον συριακών στόχων.
- Επανερχόμαστε δηλαδή με μια καθυστέρηση αρκετών ετών στο πρότυπο του αυταρχικού κεντρικού κράτους όπως συνέβη στην Αίγυπτο και την Τυνησία, ενταφιάζοντας την προοπτική της δημοκρατικής αποκέντρωσης που παρά τις αδυναμίες της αναπτυσόταν στην Ροτζάβα.
- Όταν οι δυνάμεις του αλ-Σάρα/Τζαουλάνι έμπαιναν νικηφόρες στη Δαμασκό ουρανομήκεις ζητωκραυγές ακούγονταν από τα στρατόπεδα όπου κρατούνταν χιλιάδες μαχητές του ISIS και οι οικογένειές τους. Ευκαιρία τώρα για συναγωνιστές να θυμηθούν τα παλιά…
- * Σωτήρης Ρούσσος: Καθηγητής Διεθνών Σχέσεων και Θρησκείας στη Μέση Ανατολή στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου



