Τόσους μήνες μετά τις πανηγυρικές εξαγγελίες για τη «νέα εποχή ειρήνης» στη Μέση Ανατολή, με διεθνείς διασκέψεις, χειραψίες μπροστά στις κάμερες, χαμόγελα ηγετών και οικογενειακές φωτογραφίες που υπόσχονταν ιστορικές τομές, ο απολογισμός παραμένει τουλάχιστον πενιχρός για την επόμενη ημέρα στη Λωρίδα της Γάζας.
Η ειρήνη, όχι μόνο παραμένει ακόμα σε επίπεδο διακηρύξεων καθώς εκατοντάδες Παλαιστίνιοι έχουν σκοτωθεί από την κήρυξη της κατάπαυσης του πυρός τον Οκτώβριο, αλλά καλύπτεται από απόλυτη μυστικότητα, όπως θα ταίριαζε σε ένα διοικητικό μόρφωμα αποικιοκρατικού τύπου και όχι σε μια πολυδιαφημισμένη κυβέρνηση η οποία υποτίθεται πως θα εξασφάλιζε τη σταθερότητα και την ανοικοδόμηση στη ρημαγμένη από τον πόλεμο περιοχή.
Η μεταβατική «τεχνοκρατική κυβέρνηση» της Γάζας — ή, για να χρησιμοποιήσουμε τον επίσημο τίτλο της, η Εθνική Επιτροπή Διοίκησης της Γάζας — παρουσιάστηκε ως το αντίδοτο στο χάος της επόμενης ημέρας. Ένα σώμα 15 ειδικών, απαλλαγμένο τάχα από πολιτικές εξαρτήσεις, που θα αναλάμβανε τη διαχείριση μιας κατεστραμμένης περιοχής.
“Δεύτερη φάση”
Η συγκρότηση της ανακοινώθηκε και πάλι με τυμπανοκρουσίες και παρουσιάστηκε ως απόδειξη ότι η ειρήνη Τραμπ έχει πλέον εισέλθει στην πολυαναμενόμενη «δεύτερη φάση» της. Ωστόσο, η πλήρης σύνθεσή της παραμένει άγνωστη. Τα ονόματα δεν έχουν δοθεί επίσημα στη δημοσιότητα, με την εξήγηση ότι αυτό θα γίνει «σε μεταγενέστερο στάδιο».
Ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραμπ, ανακοινώνοντας την υποστήριξή του στη μυστική κυβέρνηση δήλωσε ότι πρόκειται για μια «εξαιρετική ομάδα ανθρώπων» που θα φέρει «σταθερότητα, ασφάλεια και μια πραγματική ευκαιρία ειρήνης». Παρέλειψε, ωστόσο, να εξηγήσει ποιοι ακριβώς είναι αυτοί οι άνθρωποι. Η ειρήνη, όπως φαίνεται, δεν χρειάζεται απαραίτητα ονοματεπώνυμα.
Μέχρι στιγμής, ένα από τα ελάχιστα πρόσωπα που έχουν κατονομαστεί είναι ο Άλι Σάαθ, πολιτικός μηχανικός από τη Γάζα, με θητεία σε δημόσιους φορείς και εμπειρία σε έργα υποδομών. Ο Σάαθ παρουσιάζεται ως επικεφαλής της επιτροπής και ως ο άνθρωπος που θα σηκώσει το βάρος της ανοικοδόμησης: δρόμοι, ύδρευση, ηλεκτρισμός, δημόσια κτίρια — όλα όσα σήμερα υπάρχουν μόνο ως ερείπια. Δεν πρόκειται για έναν πολιτικό με νωπή λαϊκή εντολή, αλλά για έναν ακόμα τεχνοκράτη, επιλογή που υποτίθεται ότι εγγυάται αποτελεσματικότητα και ουδετερότητα.
Πέρα από αυτό, κυκλοφορούν ανεπίσημες πληροφορίες για άλλα στελέχη που φέρονται να έχουν αναλάβει χαρτοφυλάκια όπως υγεία, παιδεία, γεωργία και κοινωνικές υποθέσεις. Ωστόσο, οι πληροφορίες δεν έχουν επικυρωθεί επίσημα. Η κυβέρνηση υπάρχει, λειτουργεί — αλλά χωρίς δημόσιο πρόσωπο, χωρίς λογοδοσία, χωρίς σαφή πολιτική ευθύνη. Η δικαιολογία ότι η γνωστοποίηση των ονομάτων θα μπορούσε να εκθέσει πρόσωπα σε κίνδυνο επιθέσεων από τη Χαμάς ακούγεται περισσότερο σαν εύηχο πρόσχημα παρά ως επαρκής αιτιολόγηση για την απόλυτη αδιαφάνεια.
Το αόρατο συμβούλιο
Και σαν να μην έφτανε αυτό, το ίδιο πέπλο μυστικότητας καλύπτει και το Συμβούλιο Ειρήνης, το όργανο που, σύμφωνα με τις εξαγγελίες, θα αποτελεί το ανώτατο επίπεδο διακυβέρνησης και εποπτείας της μεταβατικής περιόδου. Ένα συμβούλιο που υποτίθεται ότι θα χαράσσει τη στρατηγική, θα επιβλέπει την κυβέρνηση της Γάζας και θα εγγυάται τη μετάβαση σε μια πιο μόνιμη πολιτική λύση. Και όμως, ούτε εδώ έχουν ανακοινωθεί ονόματα.
Υπενθυμίζεται ότι επικεφαλής του Συμβουλίου Ειρήνης επρόκειτο να αναλάβει ο πρώην πρωθυπουργός της Βρετανίας, Τόνι Μπλερ, ωστόσο το όνομά του αποσύρθηκε αιφνιδιαστικά και υπό εξίσου αδιαφανείς συνθήκες.
Την ίδια ώρα η πραγματικότητα για τους Παλαιστίνιους πρόσφυγες παραμένει εφιαλτική. Και φυσικά δεν περιμένει τις ανακοινώσεις. Εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι ετοιμάζονται να περάσουν τον χειμώνα σε αντίσκηνα, ανάμεσα σε κατεστραμμένα κτίρια και υποδομές που δεν υπάρχουν πια. Η ανοικοδόμηση παραμένει υπόσχεση, η σταθερότητα σχέδιο επί χάρτου, και η ειρήνη ένα σύνθημα που ακούγεται καλύτερα σε αίθουσες συνεδρίων παρά σε προσφυγικούς καταυλισμούς.
Είναι δύσκολο να αγνοήσει κανείς την ειρωνεία. Ένα σχέδιο που διαφημίστηκε ως ιστορική τομή για τη Μέση Ανατολή έχει, μέχρι στιγμής, παράγει μια κυβέρνηση χωρίς πρόσωπα και ένα ανώτατο όργανο χωρίς ονόματα. Μια «νέα εποχή» όπου οι αποφάσεις λαμβάνονται από ανθρώπους που δεν γνωρίζουμε, για πληθυσμούς που δεν έχουν άλλη επιλογή από το να υποτάσσονται και να περιμένουν στωικά. Και όσο η μυστικότητα παρουσιάζεται ως αναγκαία συνθήκη, τόσο περισσότερο γεννιέται το ερώτημα: πόσο βιώσιμη μπορεί να είναι μια ειρήνη που ξεκινά με υπόγειες διαπραγματεύσεις και αόρατους κυβερνήτες;
